Czynniki wpływające na rozwój mowy dziecka

Email Drukuj PDF

Człowiek nie rodzi się z umiejętnością wypowiadania się. Jest to umiejętność nabyta , którą powinno się ćwiczyć od narodzin dziecka. Jeśli w odpowiednim czasie zapewnimy dziecku dobre wzory do naśladowania, swoją postawą będziemy zwiększać motywację dziecka do nauki mowy, istnieje duże prawdopodobieństwo , że rozwój mowy będzie przebiegał prawidłowo.

U wszystkich dzieci proces uczenia się mowy przebiega w tych samych etapach, chociaż tempo rozwoju mowy, zasób słownictwa, poprawność użycia struktur gramatycznych jest różna i charakterystyczna dla danego dziecka . Obserwujemy również okresy zastoju i nasilenia w trakcie tego procesu. Etapy te związane są z ogólnym rozwojem dziecka, np. nauką chodzenia.

Aby mowa dziecka rozwijała się poprawnie, w odpowiednim tempie, powinniśmy podjąć odpowiednie kroki w tym kierunku. Już od najmłodszych lat otaczajmy dziecko kąpielą słowną: mówmy do niego podczas zabiegów pielęgnacyjnych, w kąpieli, w trakcie zabaw, spacerów. Opowiadajmy mu co widzimy, co robimy, do czego służą przedmioty, które w danym momencie używamy. Przemawiajmy głosem spokojnym, stonowanym, wymawiając wyrazy powoli i wyraźnie. Aby dostarczać dziecku prawidłowych bodźców dźwiękowych dużo mu śpiewajmy, nućmy piosenki. Opowiadajmy z dzieckiem książeczki nazywając zwierzęta, kolory, przedmioty, które są na obrazkach.

Rodzice powinni zwracać szczególną uwagę na swoją wymowę, muszą mówić poprawnie, ponieważ są oni dla dziecka wzorem do naśladowania. Nie mogą sobie pozwalać na niedbalstwo w wymowie, używanie różnych niepoprawnych lub zniekształconych form językowych. Nie powinni również zbytnio spieszczać mowy, używać dużej ilości zdrobnień. Dajmy dziecku prawidłowy model językowy od najmłodszych lat.

Mimo szybkiego tempa życia starajmy się znaleźć czas na wysłuchanie naszej pociechy. Niech nam opowie jak spędziło dzień w przedszkolu, jaką bajkę czytało, w co się bawiło. Nie okazujmy zniecierpliwienia lub obojętności dziecku, które chciałoby się z nami podzielić swoimi spostrzeżeniami, uczuciami, ponieważ taka postawa może tylko prowadzić do zahamowania rozwoju mowy.

Jeżeli dziecko źle wymawia jakąś głoskę nie każmy powtarzać mu błędnych wyrazów, ponieważ będzie sobie ono utrwalało złą wymowę. Dziecko niedostatecznie różnicujące dźwięki mowy, nie przygotowane pod względem artykulacyjnym do wymawiania trudniejszych głosek, zmuszane do ich artykulacji będzie je tylko jeszcze bardziej zniekształcać, a ćwiczenie takiej wymowy utrwalają jedynie złe nawyki artykulacyjne i niepotrzebnie wydłużają terapię logopedyczną.

W przypadku dzieci leworęcznych, w okresie kształtowania się mowy niewskazane jest zmuszanie ich do posługiwania się prawą rączką. Może to zaburzyć funkcjonowanie mechanizmu mowy i w konsekwencji doprowadzić do różnorodnych zaburzeń. Należy przestrzegać dominacji strony u dzieci po konsultacji z psychologiem.

Ucząc dziecko nowych literek zwracajmy uwagę na prawidłowe brzmienie głosek. W ten sposób dostarczamy mu prawidłowych wzorców, np. wymawiajmy krótko t bez elementu wokalicznego y (co w brzmieniu da nam ty). Jeśli bowiem dziecko nauczy się złego głoskowania, w przyszłości może mieć kłopoty z syntezą i analizą słuchową wyrazów, a to może prowadzić do trudności w nauce czytania i pisania .

Podsumowując wcześniejsze rozważania, chciałabym zwrócić uwagę Państwa na fakt jak wiele czynników zarówno wewnętrznych jak i zewnętrznych wpływa na ogólny rozwój dziecka. Część z nich ma duże znaczenie dla rozwoju mowy .

Należą do nich między innymi:

  1. Sprawność narządów artykulacyjnych – przygotowanie ich do aktu mowy.
  2. Psychiczna dojrzałość do mówienia – dojrzałość ośrodków mózgowych biorących udział w procesie mowy.
  3. Dobry wzór do naśladowania - należy dać dziecku prawidłowy wzór w zakresie usprawniania i doskonalenia aparatu artykulacyjnego.
  4. Dajmy dziecku możliwość ćwiczenia mowy, reagujmy na gaworzenie niemowlęcia, prowokujmy je do wydawania nowych dźwięków, nagradzajmy za każdą udaną próbę. Dzieci, które mają problemy z porozumiewaniem się z otoczeniem stają się sfrustrowane, często tracą motywację do nauki mowy.
  5. Motywacja - pokażmy dziecku, że może zrealizować swoje potrzeby wykorzystując mowę, a nie krzyk, gest czy płacz. Zwiększy to jego motywację do uczenia się mowy.
  6. Ważnym czynnikiem jest stan zdrowia dziecka i jego poziom inteligencji.
  7. Środowisko, w którym dziecko przebywa - wiąże się to ze wzorami do naśladowania i motywacją do mówienia.
  8. Model rodziny i metody wychowawcze - styl wychowania autorytarny działa wręcz hamująco na rozwój mowy.
  9. Osobowość dziecka.

Jeśli mają Państwo jakiekolwiek wątpliwości dotyczące rozwoju mowy swojego dziecka zapraszam na konsultacje.

Luiza Paplińska-Muc - logopeda

Poprawiony: piątek, 22 stycznia 2010 20:29  
Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Kontakt

Nasz adres:
Polska
01-017 Warszawa
ul. Żelazna 97


Telefon:
+48 022 838 37 31
e-mail:
srm@przedszkole217.pl